Jak
skutecznie posługiwać się sprzętem gaśniczym !
Zasady
posługiwania się podręcznym sprzętem gaśniczym :
Równocześnie z alarmowaniem
należy przystąpić do akcji gaśniczej za pomocą podręcznego
sprzętu gaśniczego będącego na wyposażeniu obiektu - gaśnic
i hydrantów wewnętrznych. Podręczny sprzęt wykorzystywany
jest do gaszenia pożarów w zarodku. Należy wykorzystywać
do gaszenia pożarów następujące wskazania.
| Grupa
|
Rodzaj
palącego się materiału |
Rodzaj
środka gaśniczego |
|
A
|
Ciała
stałe pochodzenia organicznego, przy spalaniu których
występuje zjawisko żarzenia (drewno, papier itp. materiały)
|
woda,
piana gaśnicza, proszek gaśniczy, dwutlenek węgla |
|
B
|
Ciecze
palne i substancje stałe topniejące wskutek ciepła (rozpuszczalniki,
pasty do podłogi, topiące się tworzywa sztuczne) |
piana
gaśnicza, proszek gaśniczy, dwutlenek węgla, halon |
|
C
|
Gazy
palne (gaz miejski, metan, propan-butan) |
proszek
gaśniczy, dwutlenek węgla, halon |
|
E
|
Pożary
ABC występujące w obrębie urządzeń pod napięciem |
proszek
gaśniczy, dwutlenek węgla, halon |
Symbolami literowymi oznakowane
są gaśnice odpowiednio do gaszenia pożarów danej grupy.
Podręczny sprzęt gaśniczy należy tak dobierać, aby można
nim ugasić ewentualny pożar.
Przy gaszeniu należy pamiętać
o następujących zasadach:
- kierować strumień środka gaśniczego na palące się przedmioty
lub obiektu od strony zewnętrznej (skrajnej) w kierunku
do środka,
- przy gaszeniu przedmiotów ustawionych pionowo należy gasić
od góry w dół,
- należy używać środków gaśniczych przeznaczonych do gaszenia
danej grupy pożarów.
Charakterystyka
podręcznego sprzętu gaśniczego:
Do podręcznego sprzętu gaśniczego
zaliczamy gaśnice i koce gaśnicze. Gaśnice są to przenośne
urządzenia o masie brutto do 20 kg i masie środka gaśniczego
do 12 kg, którego użycie następuje pod wpływem uruchamianego
ręcznie wyzwolenia ciśnienia gazu. Efekt akcji gaśniczej,
a także bezpieczeństwo jej prowadzenia zależy od wielu czynników,
między innymi od wyboru odpowiedniego środka gaśniczego.
Dokonanie prawidłowego wyboru zależne jest od rozpoznania
rodzaju pożaru oraz pewnego minimum wiedzy o środkach gaśniczych
i ich działaniu. W tym rozdziale przedstawiamy podstawowe
informacje o podręcznym sprzęcie gaśniczym i sposobach jego
użycia.
Hydrant
wewnętrzny - Hydrant wewnętrzny
jest to zawór zainstalowany na specjalnej sieci wodociągowej
obudowany szafką i wyposażony w wąż pożarniczy i prądownice.
Może być o średnicy 25 lub 52 mm. Ma on zastosowanie do
lokalizacji pożarów w zarodku wszędzie tam gdzie jako środek
gaśniczy stosuje się wodę.
Sposób użycia hydrantu
jest następujący:
- otworzyć drzwiczki szafki sprawdzić czy podłączony jest
wąż i prądownica,
- rozwinąć odcinek węża w całości unikając zagięć i załamań,
- skierować strumień wody na miejsce pożaru.
Obsługę hydrantu powinny
stanowić dwie osoby, jedna obsługuje prądownice a druga
obsługuje zawór hydrantowy dawkując ilość wody. Wodą nie
gasimy urządzeń pod napięciem elektrycznym oraz w ich obrębie
jak również innych substancji, które z woda tworzą gazy
palne np. karbid.
Gaśnica
wodno-pianowa - Gaśnica
wodno-pianowa jest to zbiornik cylindryczny w którym znajduje
się wodny roztwór środka pianotwórczego oraz zbiornik z
gazem napędowym zaopatrzony w zbijak, wężyk zakończony prądowniczką
zamykaną. Po dostarczeniu gaśnicy w pobliże pożaru zrywamy
plombę zabezpieczającą, wciskamy zbijak (gaz napędzający
wypełnia zbiornik gaśnicy, kierujemy strumień piany w ognisko
pożaru. Działanie gaśnicy można w każdej chwili przerwać
przez zwolnienie dˇwigni prądowniczki. Ze względu na swoją
budowę syfonową gaśnica prawidłowo pracuje tylko w pozycji
pionowej.
Gaśnica
proszkowa - Gaśnica proszkowa
jest to cylindryczny zbiornik zaopatrzony w dˇwignię uruchamiającą
zawór lub zbijak patronu z gazem napędowym. Środek gaśniczy
( proszek) wyrzucany jest przez dyszę lub wężyk zakończony
prądowniczką przy pomocy gazu obojętnego ( azot lub dwutlenek
węgla). Po dostarczeniu gaśnicy w miejsce pożaru zrywamy
plombę i zawleczkę blokującą, uruchamiamy dˇwignie lub zbijak
i kierujemy strumień proszku w ognisko pożaru. Działanie
gaśnicy można w każdej chwili przerwać przez zwolnienie
dˇwigni uruchamiającej lub dˇwigni prądowniczki. Ze względu
na swoją budowę syfonową gaśnica prawidłowo pracuje tylko
w pozycji pionowej.
Gaśnica
śniegowa - Gaśnica śniegowa
jest to cylindryczny zbiornik zaopatrzony w zawór i wężyk
zakończony dyszą wylotową lub w gaśnicach mniejszych króćcem
obrotowym z dyszą. Wewnątrz gaśnicy znajduje się skroplony
dwutlenek węgla, który po uruchomieniu pod własnym ciśnieniem
wydostaje się na zewnątrz oziębiając się do temperatury
ok. - 80 st.C. Po dostarczeniu gaśnicy w pobliże pożaru
zrywamy plombę zabezpieczającą uruchamiamy zawór i kierujemy
strumień dwutlenku węgla na ognisko pożaru. Działanie gaśnicze
można w każdej chwili przerwać zamykając zawór.
Należy pamiętać o tym że:
- w czasie działania gaśnic trzymać ją tylko za uchwyty,
- nie wolno używać tych gaśnic do gaszenia ludzi.
Ze względu na swoją budowę syfonową gaśnica prawidłowo pracuje
tylko w pozycji pionowej.
Koc gaśniczy
- Koc gaśniczy jest to płachta z tkaniny całkowicie niepalnej
(włókno szklanego) o powierzchni około 2 m2. Przechowuje
się go w specjalnym futerale. Służy do tłumienia pożaru
w zarodku przez odcięcie dopływu powietrza do palącego się
przedmiotu.
Sposób użycia:
- wyjąć koc z futerału,
- rozłożyć i szczelnie przykryć palący się przedmiot.
W przypadku gaszenia ludzi należy osobę przewrócić i przykryć
ją szczelnie kocem. Koce gaśnicze można wykorzystywać do
przenoszenia ewakuowanego mienia.
Materiał opracował:
st. kpt. mgr inż. Dariusz Mucha
Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza
Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie